Trump’tan İran’a mesaj: Anlaşma olursa savaş biter, olmazsa bombardıman

ABD ile İran arasında 14 maddelik mutabakat zaptı üzerinden yürütülen süreçte, tarafların karşılıklı açıklamaları ve diplomatik beklentileri uluslararası gündemde öne çıkmaya devam ediyor. ABD’nin İran’dan 48 saat içinde yanıt beklediği ifade edilirken, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamaları sürece ilişkin gerilimi artıran unsurlar arasında yer aldı.

ABD’NİN İRAN’DAN 48 SAAT BEKLENTİSİ

ABD’nin, 14 maddelik mutabakat zaptının imzalanması için İran’dan 48 saat içinde yanıt beklediği bildirildi. Sürecin, taraflar arasında yürütülen görüşmelerin kritik bir aşamasına işaret ettiği ifade ediliyor.

ABD basınında yer alan değerlendirmelerde, ABD’nin İran ile savaşı sona erdirmek ve daha ayrıntılı nükleer müzakereler yürütmek amacıyla Tahran yönetimiyle mutabakat zaptı imzalamaya yakın olduğu aktarıldı. Bu çerçevede, kısa süreli yanıt beklentisinin sürecin hızlandırılması amacı taşıdığı belirtiliyor.

TRUMP’IN AÇIKLAMALARI VE SERT MESAJLAR

ABD Başkanı Donald Trump, yaptığı açıklamada anlaşma sağlanması halinde savaşın sona ereceğini, aksi durumda ise bombardımanın başlayacağını ifade etti. Trump’ın açıklamaları, sürecin hem diplomatik hem de askeri boyutuna dikkat çekti.

Trump ayrıca, İran’ın kabul etmesi durumunda ablukanın sona ereceğini ve Hürmüz Boğazı’nın tüm taraflara açık hale geleceğini belirtti. Ancak kabul edilmemesi halinde bombardımanın başlayacağını ve bunun önceki seviyelerden daha yoğun olacağını ifade etti.

14 MADDELİK MUTABAKAT ZAPTI DETAYLARI

ABD basınına göre, ABD ile İran arasında hazırlanmakta olan 14 maddelik mutabakat zaptı, bölgedeki savaşın sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı’nın açılması gibi başlıkları içeriyor. Ayrıca İran’ın nükleer programının sınırlandırılması ve ABD yaptırımlarının kaldırılması da süreçte yer alan unsurlar arasında bulunuyor.

Axios’un ABD’li yetkililere dayandırdığı bilgilere göre, mutabakat zaptı kapsamında 30 günlük bir müzakere döneminin başlaması öngörülüyor. Bu sürecin, daha ayrıntılı bir anlaşmaya zemin hazırlaması amaçlanıyor.

MÜZAKERE SÜRECİ VE OLASI GÖRÜŞME NOKTALARI

Görüşmelerin nerede yapılabileceğine ilişkin iki farklı olasılık öne çıkıyor. İlgili kaynaklara göre, müzakerelerin Pakistan’ın başkenti İslamabad’da ya da İsviçre’nin Cenevre kentinde gerçekleştirilebileceği ifade edildi.

30 günlük müzakere süreci boyunca tarafların çeşitli başlıklarda ilerleme sağlaması bekleniyor. Bu süreçte, Hürmüz Boğazı’na ilişkin düzenlemelerin de gündemde olacağı aktarılıyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI VE ABLUKA SÜRECİ

ABD’li bir yetkilinin iddiasına göre, 30 günlük müzakere sürecinde İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişine getirdiği kısıtlamaların ve ABD’nin deniz ablukasının kademeli olarak kaldırılması öngörülüyor.

Bu düzenlemelerin, taraflar arasındaki gerilimin azaltılması ve müzakere ortamının oluşturulması amacıyla değerlendirildiği belirtiliyor. Hürmüz Boğazı’nın açılması da mutabakat zaptının temel başlıkları arasında yer alıyor.

NÜKLEER PROGRAM VE DENETİM BAŞLIKLARI

Süreç kapsamında İran’ın nükleer programına ilişkin farklı süre değerlendirmeleri gündeme geldi. Bazı kaynaklar moratoryum süresinin en az 12 yıl olacağını, bazı kaynaklar ise bu sürenin 15 yıla kadar çıkabileceğini öne sürdü.

Ayrıca ABD’nin, İran’ın nükleer ihlallerde bulunması halinde moratoryumun uzatılmasına yönelik bir madde eklemek istediği ifade edildi. Tarafların, yer altı nükleer tesislerin işletilmemesi ve Birleşmiş Milletler müfettişleri tarafından yapılacak ani denetimler dahil gelişmiş bir denetim rejimi üzerinde görüştüğü aktarıldı.

İRAN TARAFININ DEĞERLENDİRMESİ

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, ABD’nin 14 maddelik barış teklifinin değerlendirildiğini açıkladı. Bu açıklama, sürecin henüz değerlendirme aşamasında olduğunu ortaya koydu.

Taraflar arasındaki görüşmelerin seyri, önümüzdeki dönemde yapılacak açıklamalar ve müzakere adımlarına bağlı olarak şekillenecek. Sürecin bölgesel gelişmeler açısından yakından takip edildiği görülüyor.