Sağlık Bakan Yardımcısı Birinci: Sigara kimlikle satış planı gündemde

Sağlık Bakan Yardımcısı Doç. Dr. Şuayıp Birinci, Erzurum’da düzenlenen MedAI 26 Tıpta Yapay Zeka Kongresi’nde yaptığı açıklamada, Türkiye’de sigara kullanımının geldiği noktaya dikkat çekerek yeni düzenlemelerin gündemde olduğunu duyurdu. Birinci, Japonya’da uygulanan kimlikle sigara satışı modelinin Türkiye için de planlanan adımlar arasında yer aldığını ifade etti.

Sigara kullanım oranları dikkat çekiyor

Türkiye’de sigara kullanımının yaygınlığına değinen Birinci, ortalama olarak her iki erkekten birinin sigara kullandığını, 18 yaş üstü her dört kadından birinin de sigara içtiğini söyledi. Bu durumun toplum sağlığı açısından önemli bir risk oluşturduğunu belirtti.

Sigara kullanımının yalnızca yetişkinlerle sınırlı kalmadığını vurgulayan Birinci, genç yaş gruplarında da kullanımın arttığını dile getirdi. Özellikle erken yaşta başlayan alışkanlıkların uzun vadede ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını ifade etti.

Gençlerde kullanım yaşı düşüyor

Birinci, 37 Avrupa ülkesinde yapılan bir araştırmaya atıfta bulunarak, 15-16 yaş grubundaki öğrencilerin yüzde 55’inin sigaraya eriştiğini belirtti. İlk deneme yaşının ise 12 yaşın altına kadar düştüğünü söyledi.

Kız çocuklarında sigara kullanım oranının erkeklerle eşit seviyeye geldiğine dikkat çeken Birinci, bu durumun gelecekte sağlık yükünü daha da artırabileceğini ifade etti. Artan kullanım oranlarının bakanlık tarafından yakından takip edildiğini vurguladı.

Sağlık ve ekonomik yük büyüyor

Sigara kullanımının sağlık sistemi üzerindeki maliyetine de değinen Birinci, Türkiye’de kişi başı sağlık harcamasının 840 dolar olduğunu, sigara içen bir bireyin sağlık maliyetinin ise 1028 dolara ulaştığını belirtti.

Bunun yanı sıra tütün ürünlerine yönelik hane halkı harcamasının yılda 15 milyar liraya ulaştığını ifade eden Birinci, sigaraya bağlı yangın hasarının 4 milyar lira olduğunu kaydetti. Sigara kaynaklı sağlık harcamalarının ise 5 milyar dolar seviyesinde olduğunu dile getirdi.

Pasif içicilik ve ölüm oranları

Dünya genelinde her yıl 7 milyon kişinin tütün kullanımına bağlı olarak hayatını kaybettiğini belirten Birinci, 1,6 milyon kişinin ise pasif içicilik nedeniyle yaşamını yitirdiğini söyledi. Sigaranın kanser vakalarının yüzde 25’inden sorumlu olduğunu ifade etti.

Türkiye’de akciğer kanserinin en önemli nedenlerinden birinin sigara olduğunu vurgulayan Birinci, her 100 çocuktan 44’ünün sigara dumanına maruz kaldığını belirtti. Türkiye’nin Endonezya’dan sonra en çok sigara tüketilen ülke olduğunu ve kişi başı günlük tüketimin 17 dal olduğunu aktardı.

Fiyat politikası ve tüketim ilişkisi

Sigara kullanımını azaltmada fiyat politikalarının önemli rol oynadığını dile getiren Birinci, Türkiye’nin sigara fiyatları açısından en ucuz ülkelerden biri olduğunu ifade etti. Bu durumun tüketimi artıran unsurlar arasında yer aldığını söyledi.

Gelişmiş ülkelerde yüzde 4’lük fiyat artışının sigara kullanımını yüzde 7-8 oranında düşürdüğünü, gelişmekte olan ülkelerde ise yüzde 10’luk artışın benzer etkiler yarattığını belirten Birinci, fiyat artışlarının hem kullanıcı sayısını hem de toplam tüketimi azalttığını ifade etti.

Elektronik sigara uyarısı

Elektronik sigaraların zararsız gibi sunulmasının yanlış bir algı oluşturduğunu söyleyen Birinci, bu ürünlerin sigaraya başlama oranını üç kat artırdığını ifade etti. Bu durumun özellikle gençler için ciddi bir risk oluşturduğunu belirtti.

Elektronik sigaranın bazı ülkelerde yasaklandığını hatırlatan Birinci, Türkiye’de de yasal olmadığını ancak bulundurmanın yasaklanmadığını ifade etti. Bu alanda farkındalığın artırılması gerektiğini dile getirdi.

Kimlikle sigara satışı planı

Sigara kullanımını azaltmaya yönelik yeni uygulamaların gündemde olduğunu belirten Birinci, Japonya’da uygulanan kimlikle sigara satışı modeline dikkat çekti. Bu sistemin özellikle gençlerin sigaraya erişimini zorlaştırmayı hedeflediğini söyledi.

“Japonlar artık sigarayı kimlikle veriyor insanlara. Bizim de planlarımızdan birisi bu” diyen Birinci, Türkiye’de de benzer bir uygulamanın hayata geçirilebileceğini ifade etti. Bu yaklaşımın sigara kullanımının kontrol altına alınmasına katkı sağlaması bekleniyor.

Kongrede sağlık politikaları ele alındı

Atatürk Üniversitesi’nin ev sahipliğinde düzenlenen MedAI 26 Tıpta Yapay Zeka Kongresi’nde konuşan Birinci, Türkiye’nin sağlık alanındaki dönüşüm sürecine ilişkin bilgiler de paylaştı. Kurumsallaşma ve dijitalleşme adımlarının sağlık sistemine katkı sağladığını belirtti.

Sağlık sisteminde karşılaşılan sorunlara da değinen Birinci, özellikle tütün kullanımının oluşturduğu risklerin öncelikli konular arasında yer aldığını ifade etti. Bu doğrultuda yeni politikaların geliştirilmesinin önemine dikkat çekti.

Sağlık Bakan Yardımcısı Şuayıp Birinci’nin açıklamaları, Türkiye’de sigara kullanımına karşı yeni önlemlerin gündemde olduğunu ortaya koyarken, kimlikle satış gibi uygulamaların ilerleyen süreçte tartışılmaya devam edeceğini gösteriyor.