IBAN Düzenlemesi Kapıda: 50 Bin Kişi Cezalandırıldı, Yeni Paket Yolda!

Banka hesaplarının dolandırıcılık amacıyla kullanılmasına yönelik soruşturmalar kapsamında bugüne kadar yaklaşık 300 bin kişi hakkında adli işlem yapılırken, bu kişilerden 50 bini aşkın kişi cezalandırıldı. Adalet Bakanı Akın Gürlek, IBAN mağdurlarının sorunlarının çözümü için çalıştıklarını ve konunun 12. Yargı Paketi’ne dahil edilmesinin planlandığını açıkladı.

Yüz Binleri Etkileyen Düzenleme Geliyor

Adalet Bakanı Akın Gürlek, göreve başladıktan sonra IBAN mağdurlarından gelen yoğun mesajlar üzerine konuyla ilgili bir çalışma başlattıklarını belirtti. Sosyal medyada da sıkça gündeme gelen bu soruna çözüm bulmak amacıyla, yeni düzenlemenin önümüzdeki dönemde Meclis’e sunulacak olan 12. Yargı Paketi’ne dahil edilmesi planlanıyor. Bu düzenleme ile mağduriyetlerin giderilmesi ve benzer suçların önüne geçilmesi hedefleniyor.

Ceza Alan 50 Bin Kişi Var

Banka hesaplarının dolandırıcılık amacıyla kullanılmasından dolayı Türk Ceza Kanunu’nun 158’inci maddesi (nitelikli dolandırıcılık) kapsamında adli işlem gerçekleştirilen kişi sayısının 300 bine yaklaştığı tahmin ediliyor. Bu davaların büyük bir kısmı, bilişim sistemleri aracılığıyla işlenen dolandırıcılık suçlarını kapsıyor. Adalet Bakan Yardımcısı Niyazi Acar’ın 2025 yılı sonunda Meclis komisyonunda verdiği bilgilere göre, bilişim sistemi kullanılarak dolandırıcılık kapsamında açılmış kamu davası sayısı 291 bin 379’du. Bu sayının günümüzde 300 bini aştığı öngörülüyor. Bu kapsamda ceza alan kişi sayısının ise yaklaşık 50 bin olduğu ve bazılarının hala cezaevinde bulunduğu belirtiliyor.

‘BİLEREK’ VE ‘BİLMEMEK’ AYRIMI ÖN PLANDA

Yetkililer, hesap sahiplerinin içinde bulunduğu durumların dosya bazında titizlikle incelendiğine dikkat çekiyor. Bu incelemeler sonucunda, hileyi bilerek ve çıkar temin ederek hesabını kullandıran kişilerin doğrudan dolandırıcılık suçundan cezalandırıldığı belirtiliyor. Hileyi bilmeden ancak maddi kazanç elde edenler için ise farklı bir durum değerlendirmesi yapılıyor. Hiçbir menfaat sağlamadığı tespit edilen kişilerin ise beraat kararı alacağı ifade ediliyor. Bakan Yardımcısı Acar, konuyla ilgili olarak, “Bu durum gerçekten ciddi bir sorun. Şu anda sistemi büyük bir kriz içine sokuyor. Hesabını kullandıran kişi hileyi biliyorsa yüzde 100 dolandırıcılıktan ceza alıyor, eğer hileyi bilmiyorsa ancak kazançsa durumuna bakılıyor; dosya adaletini sağlamaya çalışıyoruz, eğer menfaat elde etmemişse beraat ediyor” açıklamasında bulundu. Daha önce 11. Yargı Paketi’nde de ele alınan konu, nitelikli dolandırıcılık suçlarının yargılanmasının ağır ceza mahkemelerinden asliye ceza mahkemelerine aktarılması ve bazı dosyaların uzlaşma kapsamına alınması gibi tartışmalara yol açmıştı.

IBAN Dolandırıcılığı Nasıl Gerçekleşiyor?

Son yıllarda IBAN ve GSM hatları üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılık vakalarında önemli bir artış yaşanıyor. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2025 yılı raporuna göre, kimlik avı (phishing), sahte internet siteleri, sosyal mühendislik, fidye yazılımları, kredi kartı ve bankacılık dolandırıcılığı, veri ihlalleri, zararlı yazılımlar, kripto para dolandırıcılığı, hesap ele geçirme, siber casusluk, çocuklara yönelik siber suçlar, itibar suikastı, şantaj ve bilgi kirliliği gibi suçlar en yaygın siber suç türleri arasında yer alıyor. Raporda ayrıca, maddi kazanç amacıyla kandırılan mağdurların banka ve ödeme hesaplarını başkalarına kullandırmasının ağır yaptırımlarla karşı karşıya kalmalarına yol açtığı vurgulanıyor. Dolandırıcılar, hesap sahiplerini ikna etmek için genellikle “Hesabım bloke oldu”, “Sadece 1-2 günlüğüne kullanılacak”, “Hesap senin ama sorumluluk bende”, “Yaptığım iş yasal”, “Yakalanan olmadı” gibi ifadeler kullanıyor. Bu hesaplar üzerinden sahte ürün satışı, yatırım ve kripto para dolandırıcılığı, sosyal medya ve WhatsApp üzerinden acil para talepleri, yasadışı bahis ve kara para aklama, sahte iş ve evden çalışma ilanları, faizsiz kredi ve evlilik kredisi gibi çeşitli dolandırıcılıklar gerçekleştiriliyor.

Adana’dan Dikkat Çeken Bir Örnek

IBAN dolandırıcılığına dair güncel örneklerden biri Adana’da yaşandı. 23 yaşındaki Özlem Develi, bir arkadaşının “Ticaret yapıyorum, hesaplarım bloke oldu, geçici olarak IBAN’ını kullandırabilir misin?” ricasına olumlu yanıt verdi. Ancak bu durum, Develi hakkında açılan davalar sonucunda 4 yıl 5 ay hapis cezası ve 149 bin 960 TL idari para cezasına çarptırılmasına yol açtı. Develi’nin açılan 20 davasından 11’i ise hala devam ediyor.

Vergi ve MASAK Süreçleri de Devrede

IBAN kullandırmanın sadece hapis ve adli para cezasıyla sınırlı kalmadığı, aynı zamanda vergi ve kara para aklama açısından da ciddi sonuçları olduğu biliniyor. 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun’un 15’inci maddesi gereğince, banka hesabını başkalarına kullandıran kişiler hakkında bir rapor düzenlenerek Mali Suçları Araştırma Kurulu’na (MASAK) iletiliyor. MASAK’ın değerlendirmesinin ardından Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulabiliyor. Bu davalar sonucunda altı aydan bir yıla kadar hapis cezası veya beş bin güne kadar adli para cezası uygulanabiliyor. Ayrıca, haksız kazanç ve vergi açısından da ek yaptırımlar söz konusu olabiliyor. Yeminli Mali Müşavir Abdullah Tolu, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Vergi müfettişleri, banka hesaplarını başkalarına kullandırma suçu işleyen kişilerle alakalı olarak bu kanun çerçevesinde işlem yapılabilmesi için bir görüş ve öneri raporu hazırlayarak MASAK’a göndermektedirler. MASAK, bu rapor doğrultusunda gerekli incelemeleri yaparak, bu suçu işleyenler hakkında Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunuyor. Açılan davalarda, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası veya beş bin güne kadar adli para cezası verilebiliyor” ifadelerini kullandı.